کد خبر: ۳۹۳۱۱۳۶

تاریخ: ۰۴ آبان ۱۳۹۹ - ۱۱:۱۳

پل میربهاء‌الدین زنجانی؛ موقوفه‌ای ماندگار از دوران قاجار

پل میربهاء‌الدین در مسیر رودخانه زنجانرود توسط یکی از تجار زنجانی ساخته و وقف شده و امروز یکی از آثار تاریخی زنجان به‌شمار می‌رود.

وقف‌هایی که در طول تاریخ ثبت شده تنها به یک ملک یا زمین محدود نبوده است. زنجان موقوفات مختلف با نیات متعددی وجود دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به وقف مسجد، مدرسه، چاه آب، باغ زیتون، معدن، سهام بورس و سایر موارد اشاره کرد. در مجموع استان زنجان 2800 موقوفه با 31 هزار رقبه دارد و این وقف‌ها همواره منشا ارائه خدمات به مردم و برطرف کردن نیازهای اجتماعی بوده است.

بهزاد شکوری، مسئول روابط عمومی اوقاف و امور خیریه استان زنجان در گفت‌وگو با ایکنا از زنجان، اظهار کرد: یکی از موقوفات تاریخی زنجان پل میربهاء‌الدین است که توسط یکی از تجار و متمولین زنجانی به نام آیت‌الله سید میر بهاءالدین زنجانی در زمان حکومت ناصرالدین شاه قاجار ساخته و وقف شده است.

این پل تاريخی که به نام پل کهنه نیز معروف است در مسیر زنجانرود قرار گرفته طول پل حدود صد متر و عرض آن با احتساب جان ‌پناه‌‌ها، به 70.6 متر می‌‌رسد. ارتفاع پل در بلند ترین نقطه آن از سطح رودخانه حدود 11 متر است و دارای سه دهانه با طاق جناغی بوده که دهانه میانی از دو دهانه دیگر بزرگ‌تر است.

این پل از آجر ساخته شده و در نمای داخلی بزرگ‌ترین طاق آن با خط معقلی بسیار زیبا تاریخ ساخت آن همراه با عبارت «یاعلی» به صورت قرینه نقش بسته است. پایه‌‌های پل روی سطح سنگفرش قرار دارد و از قطعات سنگ تراشیده و ملات آهکی ساخته شده و تا ارتفاع 40.1 متری سطح آب، بالا آمده است.

حاج میربهاءالدین زنجانی از تجار و خیران شهرزنجان بوده است که در سال 1193 خورشیدی در زنجان به دنیا آمد و در سال 1269 خورشیدی چشم از جهان فرو بست. پدرش میرمسیحا فرزند قاضی جلال، از طرف سلطان وقت به سمت قاضی القضات زنجان (خمسه) منصوب شد. دو فرزند دیگر قاضی جلال به نام‌های میررفیعا و نظام العلماء نیز از مشاهیر زنجان به شمار می‌آیند.

میربهاءالدین در طول حیات خدمات فراوانی را به مردم ارائه داد و معروف است که میربهاءالدین در سال مجاعه (سال قحطی ۱۲۶۶ به قولی ۱۲۸۸ ه‍. ق) با احسان‌ها و بخشش‌های خود، مردم بسیاری را از مرگ حتمی رهایی بخشید و ابنیه و موقوفات فراوانی از خود به‌جای گذاشت و محله‌ای به نام قلعه‌چه میربهاء نیز به نام خاندان او همچنان در شهر زنجان وجود دارد.

شکوری یادآور شد: از این واقف خیراندیش موقوفات دیگری هم به جای مانده که از جمله آن‌ها می‌توان به سه دانگ از قریه دگرمان دره سی‌، شش دانگ حمام واقع در راسته بازار زنگان، یک باب آب انبار بزرگ واقع در خیابان امام زنجان، ک باب مسجد واقع در خیابان امام زنجان، شش دانگ قریه به نام سهله، پل رودخانه زنجان چایی، 36 باب دکان واقع در میدان آهنگران بازار زنجان، شش دانگ قنات میربهاء در شهر زنجان و پل رودخانه قزل‌اوزن اشاره کرد.